آیا سابقه سختی کار پس از تغییر شغل حفظ میشود؟ | پاسخ وحید حاجیزاده
آیا سابقه سختی کار پس از تغییر شغل حفظ میشود؟ | پاسخ وحید حاجیزاده
یکی از سوالات پرتکرار کارگران، کارکنان شهرداریها و بهویژه آتشنشانان این است که اگر پس از سالها اشتغال در مشاغل سخت و زیانآور به شغل دیگری منتقل شوند، آیا سابقه سختی کار آنها از بین میرود؟ همچنین آیا مزایای سختی کار پس از تغییر شغل همچنان پرداخت میشود؟
در این گفتوگو، آقای وحید حاجیزاده، کارشناس و مشاور روابط کار، به مهمترین ابهامات درباره حفظ سابقه سختی کار، مزایای شغلی و امکان تغییر شغل پاسخ میدهد.
تفاوت مزایای سختی کار با سابقه مشاغل سخت و زیانآور
خبرنگار: بسیاری از کارگران تصور میکنند اگر مزایای سختی کار دریافت کرده باشند، این موضوع به معنای سخت و زیانآور بودن شغل آنها برای بازنشستگی پیش از موعد است. آیا این برداشت درست است؟
وحید حاجیزاده: خیر، این دو موضوع با یکدیگر تفاوت دارند. مزایایی که در طول اشتغال با عناوینی مانند سختی کار، فوقالعاده سختی کار یا مزایای مشابه پرداخت میشود، لزوماً به معنای شناسایی شغل به عنوان شغل سخت و زیانآور موضوع ماده ۷۶ قانون تأمین اجتماعی نیست. در بسیاری از دستگاهها، بهویژه شهرداریها، این مزایا به تبع شغل پرداخت میشود و جنبه مزدی دارد. بنابراین اگر فرد به شغل دیگری منتقل شود، مزایای مرتبط با آن شغل نیز متوقف خواهد شد.
آیا سابقه سختی کار پس از تغییر شغل از بین میرود؟
خبرنگار: اگر کارگری چند سال در شغل سخت و زیانآور کار کرده باشد و سپس به شغلی عادی منتقل شود، آیا سابقه قبلی او حذف میشود؟
وحید حاجیزاده: خیر. اگر شغل قبلی کارگر طبق مقررات، جزو مشاغل سخت و زیانآور شناخته شده باشد، تغییر شغل باعث از بین رفتن سابقه سخت و زیانآور گذشته نمیشود. به عبارت دیگر، سوابق اشتغال در مشاغل سخت و زیانآور حفظ میشود و در زمان بررسی شرایط بازنشستگی پیش از موعد، همان سوابق قابل احتساب خواهد بود. آنچه تغییر میکند، وضعیت شغل جدید است؛ اگر شغل جدید سخت و زیانآور نباشد، از زمان اشتغال در آن شغل، سابقه سخت و زیانآور جدید ایجاد نخواهد شد.
آیا مزایای سختی کار پس از انتقال به شغل دیگر ادامه دارد؟
خبرنگار: پس کارگری که به شغل دیگری منتقل میشود، دیگر مزایای سختی کار را دریافت نمیکند؟
وحید حاجیزاده: در اغلب موارد، بله. چون این مزایا وابسته به شغل فعلی است، نه به سابقه گذشته. بنابراین با تغییر شغل، مزایای تبعی مربوط به شغل قبلی نیز حذف میشود، مگر اینکه مقررات خاص استخدامی یا توافقات قانونی ترتیب دیگری مقرر کرده باشد.
تغییر شغل در کارگاه دارای طرح طبقهبندی مشاغل
خبرنگار: اگر کارگاه دارای طرح طبقهبندی مشاغل باشد، کارفرما چگونه میتواند شغل کارگر را تغییر دهد؟
وحید حاجیزاده: در کارگاههایی که طرح طبقهبندی مشاغل اجرا میشود، تغییر شغل کارگر باید مطابق ضوابط همان طرح انجام شود. در بسیاری از موارد، این تغییر نیازمند بررسی و تصمیم کمیته طبقهبندی مشاغل است. البته اگر طرح به گونهای تنظیم شده باشد که پست سازمانی از عنوان شغلی تفکیک شده باشد، ممکن است کارفرما بتواند پست فرد را بدون طی تشریفات کمیته تغییر دهد.
وضعیت کارگاههای فاقد طرح طبقهبندی مشاغل
خبرنگار: در کارگاههایی که طرح طبقهبندی مشاغل ندارند، آیا تغییر شغل محدودیتی دارد؟
وحید حاجیزاده: بله، اما محدودیت آن متفاوت است. در این کارگاهها، تغییر شغل در طول قرارداد کار زمانی مجاز است که تغییر اساسی در شرایط کار و توافق اولیه طرفین ایجاد نکند. اگر تغییر شغل به گونهای باشد که ماهیت قرارداد یا شرایط اساسی مورد توافق را تغییر دهد، ممکن است نیازمند رضایت کارگر یا طی تشریفات قانونی باشد.
آیا پس از پایان قرارداد کار، تغییر شغل امکانپذیر است؟
خبرنگار: اگر قرارداد کار به پایان برسد، آیا کارفرما میتواند در قرارداد جدید شغل دیگری برای کارگر تعیین کند؟
وحید حاجیزاده: بله. پس از پایان قرارداد کار، انعقاد قرارداد جدید با عنوان شغلی متفاوت از نظر حقوقی منع قانونی ندارد، مشروط بر اینکه مقررات آمره قانون کار و سایر قوانین مرتبط رعایت شود.
آیا آتشنشان را میتوان به شغل دیگری منتقل کرد؟
خبرنگار: یکی از سوالات مهم کارکنان شهرداریها این است که آیا آتشنشان را میتوان به شغل دیگری منتقل کرد؟
وحید حاجیزاده: اصل تغییر شغل آتشنشان، در صورت وجود شرایط قانونی و رعایت مقررات استخدامی یا روابط کار، امکانپذیر است. اما باید توجه داشت که انتقال به شغل دیگر موجب از بین رفتن سوابق قبلی سخت و زیانآور نخواهد شد. آنچه متوقف میشود، مزایای مرتبط با شغل آتشنشانی است، نه سوابقی که در چارچوب مقررات مشاغل سخت و زیانآور ایجاد شده است.
به طور خلاصه، مهمترین نکات حقوقی درباره حفظ سابقه سختی کار پس از تغییر شغل عبارتاند از:
- سابقه اشتغال در مشاغل سخت و زیانآور با تغییر شغل از بین نمیرود.
- مزایای سختی کار معمولاً وابسته به شغل فعلی است و پس از تغییر شغل قطع میشود.
- تغییر شغل در کارگاههای دارای طرح طبقهبندی مشاغل باید مطابق مقررات همان طرح انجام شود.
- در کارگاههای فاقد طرح طبقهبندی، تغییر شغل نباید موجب تغییر اساسی شرایط قرارداد کار شود.
- انتقال آتشنشان به شغل دیگر از نظر حقوقی در صورت رعایت مقررات مربوط امکانپذیر است.