چرا به قراردادهای مشاوره‌ای عیدی و سنوات تعلق نمی‌گیرد؟ | پاسخ وحید حاجی‌زاده

چرا به قراردادهای مشاوره‌ای عیدی و سنوات تعلق نمی‌گیرد؟ | پاسخ وحید حاجی‌زاده

وحید حاجی زاده کارشناس قانون کار:

قراردادهای مشاوره می‌توانند شرایط و اشکال مختلفی داشته باشند و صرفاً عنوانی که طرفین برای قرارداد انتخاب می‌کنند، تعیین‌کننده شمول یا عدم شمول قانون کار نیست.

اگر رابطه میان مشاور و کارفرما به گونه‌ای باشد که ارکان رابطه کارگری و کارفرمایی، از جمله تبعیت دستوری و مزدی و سایر شرایط مقرر در مواد ۲ و ۳ قانون کار وجود نداشته باشد، قرارداد از شمول قانون کار خارج خواهد بود. در چنین شرایطی، رابطه طرفین یک رابطه قراردادی و مدنی محسوب می‌شود و طرفین می‌توانند مطابق توافق خود، حقوق و تعهداتشان را در قرارداد تعیین کنند. بنابراین در این نوع قراردادها، الزام قانونی برای پرداخت مزایایی مانند عیدی و سنوات پایان سال وجود ندارد؛ مگر اینکه طرفین در قرارداد به نحو دیگری توافق کرده باشند.

اما اگر قراردادی با عنوان «قرارداد مشاوره» منعقد شده باشد ولی در عمل شرایط رابطه کارگری و کارفرمایی وجود داشته باشد، صرف استفاده از عنوان مشاوره باعث خروج قرارداد از شمول قانون کار نمی‌شود. در این حالت، ملاک اصلی، نحوه واقعی اجرای رابطه کاری و شرایطی است که در عمل میان طرفین وجود داشته است.

بنابراین چنانچه رابطه مشاور با کارفرما مشمول قانون کار تشخیص داده شود، مقررات قانون کار از جمله مقررات مربوط به حقوق و مزایا، عیدی و پاداش پایان سال و سنوات پایان کار نیز باید در خصوص وی رعایت شود.

در مواردی که درباره ماهیت قرارداد اختلاف وجود داشته باشد، برای مثال مشاور معتقد باشد با وجود عنوان «مشاوره»، در عمل به صورت تابع دستورات کارفرما و در برابر دریافت مزد مشخص فعالیت کرده است، می‌تواند ادعای خود را از طریق مراجع حل اختلاف اداره کار مطرح کند. در این صورت، مراجع مربوط با بررسی شرایط واقعی رابطه طرفین درباره شمول یا عدم شمول قانون کار و همچنین مطالبات مورد ادعا تصمیم‌گیری خواهند کرد.

در نتیجه، برای تشخیص اینکه عیدی و سنوات به یک مشاور تعلق می‌گیرد یا خیر، نباید تنها به عنوان قرارداد توجه کرد؛ بلکه باید شرایط واقعی همکاری و وجود یا عدم وجود ارکان رابطه کارگری و کارفرمایی بررسی شود.